Vissen op zalm is voor veel sportvissers iets wat tot de verbeelding spreekt. De zalm (wetenschappelijke naam Salmo salar) is een trekvis die vanuit de zee de grote rivieren opzwemt om te paaien. In Nederland is het aantreffen van zalm geen alledaagse gebeurtenis zoals in sommige Scandinavische landen, maar de soort keert langzaam terug in de grote waterlopen van rivieren als de Rijn en de Maas.
Zalm is een vis die het grootste deel van zijn leven in zout water doorbrengt en daarna naar zoet water trekt om zich voort te planten. Deze migratie maakt het een ‘trekvis’. Zodra de zalm stroomopwaarts zwemt, zoekt hij rivieren met grind- en stenige bodems waar de omstandigheden geschikt zijn om te paaien. Na de paai verlaten de jonge vissen (smolts) de rivier en zwemmen terug naar zee.
In Nederland is het aantal zalmen dat de rivieren bereikt nog klein. Jarenlang waren stuwen, dammen en andere obstakels een belemmering voor zalmvissen, maar maatregelen zoals vistrappen en het ‘visvriendelijk’ beheren van waterwerken helpen om deze trekroute toegankelijker te maken.
Decennialang waren zalmen in Nederlandse rivieren zeldzaam door waterbouwkundige barrières en vervuiling van het water. In de afgelopen jaren is de waterkwaliteit in de Rijn verbeterd, wat een directe invloed heeft op de migratie van vissen zoals zalm. Het openen van waterwerken in de delta maakt het voor trekvissen gemakkelijker om van zout naar zoet water te bewegen.
De Haringvlietsluizen zijn een belangrijk punt in deze migratieroute. Onder invloed van nieuw waterbeleid zijn de sluizen aangepast om trekvissen meer doorgang te geven, wat kansen biedt voor zalm om de rivier op te zwemmen.
Toch blijft het aantal zalmen dat Nederland bereikt relatief laag. In sommige jaren worden tientallen tot honderden exemplaren geteld die ‘terug zwemmen’, maar dat staat in schril contrast met de aantallen in rivieren elders in Europa.
Waar je misschien aan denkt bij het idee ‘zalm vissen in Nederland’, moet je weten dat die mogelijkheden beperkt zijn. De Nederlandse wetgeving beschermt de soort. Zalm staat in de Flora- en Faunawet en in de Visserijwet, wat betekent dat actief vissen op zalm verboden is en dat je gevangen zalmen direct moet terugzetten.
Voor sportvissers bestaat wel de VISpas. Dit is een vergunning die nodig is om in veel zoetwaterlocaties in Nederland te mogen vissen op toegestane soorten. Maar zelfs met een VISpas mag je zalm niet als doelsoort hebben. Als je onverhoopt een zalm vangt, hoort deze meteen terug in het water.
Als je graag vissen wilt vangen en meenemen, dan zijn andere vissoorten zoals snoekbaars, baars en karper realistischere opties in Nederlandse wateren. Voor zalm blijft het vooral beleven wat er voorbij komt tijdens een vistrip.
Hoewel er geen bekende ‘hotspots’ zijn waar zalm gegarandeerd te vangen is, zijn er locaties die je kunt bezoeken als je wilt kijken of je een zalm ziet zwemmen of misschien vangt. Grote, diepe riviertrajecten van de Rijn en Maas zijn bekende migratieroutes. Viswateren in de buurt van Haringvliet, de Waal bij Nijmegen en de benedenlopen van de grote rivieren zijn plekken waar zalmen soms worden waargenomen.
Bedenk wel dat de meeste vissen die je daar aantreft kleine trekvisjes of andere soorten zijn. Het kan gebeuren dat een zalm tussen de lijnen zit, maar dat is zeldzaam. Meestal gaat het om een moment van geluk of gewoon genieten van het water en de natuur.
Zalmvissen vraagt net als andere vormen van hengelsport aandacht voor regels en natuur. Als je gaat vissen moet je rekening houden met gesloten tijden voor bepaalde soorten en verboden aassoorten. Voor veel wateren geldt dat je bepaalde tijden en regels moet volgen die in de VISpas en bijbehorende regelgeving staan.
Meestal gebruik je een hengel en lijn die aansluit op de visplek en het water. In rivieren kun je met kunstaas of vliegen proberen om doorstromend water te benaderen. Maar nogmaals, voor zalm zelf is dit in Nederland geen gangbare praktijk, omdat de meeste exemplaren die je aantreft beschermd zijn en direct teruggezet moeten worden.
Nederland kent wel vangsten van zalm, maar ze zijn schaars en vaak nieuwswaardig vanwege hun zeldzaamheid. Er zijn zelfs berichtgevingen over een Nederlandse recordzalm van circa 83 centimeter die werd gevangen, wat aangeeft dat het mogelijk is dat er zalmen in de rivieren zwemmen.
Toch is dat eerder een uitzondering dan de regel. Voor veel sportvissers blijft het vooral bijzonder om een zalm te zien of te tellen tijdens het vissen, zelfs als je hem niet kunt meenemen.
Vissen op zalm in Nederland is vooral iets wat je ervaart met aandacht voor het water en de natuur. De soort is nog altijd zeldzaam en je bent vooral bezig met beleven wat er in de rivier gebeurt. Met goede kennis van de regels en respect voor vis en omgeving kun je genieten van het moment waarin je kijkt naar een vis die duizenden kilometers heeft afgelegd om juist bij jou voorbij te zwemmen.
Terug naar overzicht